Home งานแผนชุมชน

งานแผนชุมชน PDF Print E-mail
Written by Administrator   
Monday, 15 February 2010 15:53

“แผนชุมชน” คือ ผลของการจัดการบริหารจัดการให้ชุมชน เรียนรู้ จนสามารถกำหนดเป้าหมายด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของคนทั้งระดับครอบครัวและชุมชนเพื่อให้คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในอนาคต โดยกำหนดกำหนดเป็นกิจกรรมโครงการ ในลักษณะที่ชุมชนทำได้เองทันที ด้วยความสามารถและศักยภาพของชุมชน หรืออาศัยความสามารถร่วมกันกับหน่วยงานสนับสนุนอื่น ๆ ในการดำเนินการร่วมกัน หรือยกให้เป็นภาระของหน่วยงานภายนอกชุมชนเป็นผู้ดำเนินการในกิจกรรมโครงการที่เกินขีดความสามารถของชุมชน เป็นผลของการพัฒนา ป้องกันและแก้ไขปัญหาของชุมชนสู่จุดมุ่งหมายของการเป็นชุมชนเข้มแข็ง “อยู่เย็น เป็นสุข”

นอกจากนี้ มีการให้คำจำกัดความของแผนชุมชน ตามคู่มือการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค (ปี 2550 – 2554) ดังนี้

“แผนชุมชน” คือ การกำหนดอนาคตและกิจกรรมการพัฒนาของชุมชนโดยเกิดขึ้นจากคนในชุมชน ที่มีการรวมตัวกันจัดแผนขึ้นมา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาชุมชนหรือท้องถิ่นของตน ให้เป็นไปตามที่ต้องการ และสามารถแก้ปัญหาที่ชุมชนเผชิญอยู่ร่วมกัน โดยคนในชุมชนมีส่วนร่วมคิด ร่วมกำหนดแนวทาง และทำกิจกรรมการพัฒนาร่วมกัน โดยยึดหลักการพึ่งตนเอง ลดการพึ่งพิงภายนอก ด้วยการคำนึงถึงศักยภาพ ทรัพยากร ภูมิปัญญา วิถีชีวิต วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นเป็นหลัก จึงกล่าวได้ว่า แผนชุมชน เป็นของชุมชน ดำเนินการโดยชุมชนและเพื่อประโยชน์ของชุมชนเอง ซึ่งแตกต่างจากแผนที่ภาครัฐจัดทำขึ้นเพื่อจัดสรรงบประมาณเป็นหลัก


กรมการพัฒนาชุมชน ดำเนินการเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง โดยการส่งเสริมกระบวนการประชาคมในหมู่บ้าน ตั้งแต่ปี 2540 และเป็นเครื่องมือในการสร้างชุมชนเข้มแข็ง ต่อมาในปี 2544 รัฐบาลได้กำหนดนโยบายแก้ปัญหาความยากจนเป็นวาระแห่งชาติ และจัดทำยุทธศาสตร์ในการแก้ไขปัญหาความยากจน กรมการพัฒนาชุมชนจึงได้เลือกใช้แผนชุมชนเป็นเครื่องมือในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและแก้ไขปัญหาความยากจนในปี 2546 พร้อมทั้งจัดสรรงบประมาณมาให้จังหวัดดำเนินการส่งเสริมกระบวนการแผนชุมชนในหมู่บ้านต่าง ๆ มาโดยตลอด

ความสำคัญของแผนชุมชน

แผนชุมชน เป็นการสะท้อนปัญหา ความต้องการของชุมชนจากล่างขึ้นสู่บน (จากหมู่บ้านสู่จังหวัด) หรือเป็นลักษณะ Bottom Up

แผนชุมชน เป็นเครื่องวัดความเข้มแข็งของชุมชน

แผนชุมชน เป็นรากแก้วของการแก้ปัญหาชุมชน

แผนชุมชน เป็นโอกาสในการแสดงศักยภาพ โดยกระบวนการทำงานภายใต้หลักการวิธีการพัฒนาชุมชน

แผนชุมชน เป็นเครื่องมือในการสร้าง “วาระชุมชน” ปลุกกระแสให้ชุมชนตื่นตัวเพื่อพัฒนาตนเอง

แนวคิดในการขับเคลื่อนแผนชุมชน

 

แผนชุมชนเป็นเครื่องมือสำหรับหมู่บ้าน/ชุมชนใช้ในการพัฒนาตนเอง และเป็นเครื่องมือสำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชนบทใช้ในการส่งเสริมการพัฒนาที่มีหมู่บ้าน/ชุมชนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนา (community-based development) ซึ่งเป็นการพัฒนาที่จะตอบสนองต่อปัญหาและความต้องการของชุมชนได้ตรงตามความต้องการของคนในหมู่บ้าน/ชุมชนอย่างแท้จริง

เครื่องมือที่ได้มาตรฐานจะได้รับการยอมรับและนำไปใช้ประโยชน์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การบูรณาการแผนชุมชนระดับตำบลจนถึงระดับชาติโดยกระบวนการมีส่วนร่วมทำให้เกิดแผนชุมชนเชิงบูรณาการในแต่ละระดับที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับนโยบายและระดับปฏิบัติการสามารถใช้ประโยชน์ในการกำหนดนโยบาย เป้าหมาย และพื้นที่ดำเนินการได้อย่างแม่นยำและประกันความสำเร็จ

download คู่มือแผนชุมชน

 

เว็บนี้ออกแบบด้วยจูมลา! ซึ่งเป็นฟรีSoftware released under the GNU/GPL License.